Wees nieuwsgierig!

Wees nieuwsgierig!

column: Sabine Bakker

Goed en wel één middag aan de slag als medewerker bij de Mensenbieb krijg ik de vraag een column te schrijven over ‘nieuwsgierigheid’. Omdat het onderwerp mij aanspreekt, zeg ik “ja”. Dus hier zit ik in een café mijn eerste bijdrage aan het Levende Boeken Festival te schrijven.

Nieuwsgierig als ik ben, zoek ik eerst op wat de definitie is van ‘nieuwsgierigheid’. Volgens de Dikke van Dale betekent het ‘verlangend om iets te weten of waar te nemen’. Wikipedia geeft een uitvoeriger beschrijving. Daar vind ik: ‘nieuwsgierigheid is een natuurlijk onderzoekend gedrag dat voorkomt bij de mens en vele andere diersoorten, en is het emotionele aspect van levende wezens dat leidt tot verkenning.’

Wat mij vervolgens te binnen schiet, denkende aan het begrip nieuwsgierigheid, is dat het zowel een positieve als negatieve connotatie kan hebben. Zo heeft bijvoorbeeld de uitdrukking ‘nieuwsgierig aagje’ een negatieve klank. Terwijl de eigenschap ‘nieuwsgierigheid’ in de wetenschappelijke wereld wordt gezien als een voorwaarde om een goede onderzoeker te zijn.

Auteur van het boek ‘Empathie’, Roman Krznaric, ziet ‘nieuwsgierigheid’ en dan vooral ‘nieuwsgierigheid naar andere mensen’ als een van de zeven aspecten van goede gesprekskunst, de vierde goede gewoonte van hoogempatische mensen, mensen waar hij veel bewondering voor heeft. Krznaric: “We zouden allemaal een interessanter leven leiden – en het mondiale empathietekort verminderen – als we een klein beetje meer zoals Studs Terkel (een radiojournalist en schrijver uit Chicago die gedurende zijn leven meer dan zevenduizend mensen interviewde) werden.”

Graag sluit ik mij aan bij dit citaat van Krznaric, want hoe fijn zou het zijn als mensen die vreemden voor elkaar zijn, uit nieuwsgierigheid gedreven gesprekken met elkaar aangaan en daardoor meer begrip voor elkaar krijgen en hun vooroordelen over boord gooien?

Genoeg over nieuwsgierigheid nu. Ik denk dat ik bovenstaande maar eens in de praktijk ga brengen en een gesprek ga aanknopen met de Aziatisch uitziende jongen aan het tafeltje naast mij, die al een tijdje driftig zit te tikken op zijn laptop. Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar wat hem drijft en inspireert. Wie weet leer ik iets van hem waar ik de rest van mijn leven iets aan heb. Je weet maar nooit.

———————————————–
Nieuwsgierig geworden naar de Mensenbieb en het Levende Boeken Festival, een festival waar je in gesprek kunt gaan met mensen die vreemden voor jou zijn? Kijk op www.demensenbieb.nl

Dit is de eerste van zeven bijdragen naar aanleiding van de zeven aspecten van gesprekskunst die Krznaric in zijn boek noemt. De volgende aflevering over radicaal luisteren verschijnt op dinsdag 15 maart.

De Mensenbieb op tv

Hermen Jan Rijks, directeur-kwartiermaker van de Mensenbieb, werd voor RTV Utrecht geïnterviewd door Campus TV. Een mooi gesprek over de werking van onze bieb met levende Boeken.

Achtergrondartikel: Labels

Achtergrondartikel: Labels

Achtergrondartikel: Labels

door Nadine Tijdink

Merk je wel eens dat je iemand beoordeelt puur op basis van uiterlijk, religie of seksuele voorkeur? Of word je zelf wel eens anders gezien  dan wie jij eigenlijk bent? Stiekem maken we ons hier allemaal wel eens schuldig aan, we baseren ons op de labels die iemand al opgeplakt heeft gekregen, of misschien  plakken we die labels wel zelf. Iemand die buiten de bekende norm valt, zien we doorgaans als ‘vreemdeling’ die niet binnen de bekende denkkaders past. Uit angst voor het afwijkende en het onbekende neigen mensen ernaar om de ander in een hokje te stoppen dat wel in hun veilige denkkader past. Ironisch genoeg, betekent veilig in dit geval geen toenadering, het leidt juist tot verdere vervreemding; de labels zijn immers gebaseerd op fragmenten van informatie die we combineren met bepaalde aannames. Hierbij associëren we een in het oog springend kenner van iemand met bepaalde gedragsvormen, en zo ontstaat een karikatuur die vervolgens kan worden toegepast op andere mensen met datzelfde kenmerk, soms zelfs op hele groepen. Zo’n makkelijk herkenbare karikatuur neigt daarom te blijven ‘plakken’ aan bepaalde personen. En hoe langer dat karikatuur bestaat, hoe moeilijker het is om er los van te komen.

Vaak vergeten we wat zulke labels eigenlijk doen met de mensen die ze opgeplakt krijgen. Een label is niet onschuldig. Het kan namelijk leiden tot racisme, discriminatie, conflicten en sociale uitsluiting. Labels tasten iemands zelfvertrouwen aan en  beperken de beweegruimte. Neem bijvoorbeeld een jonge Moslim jongen, die het beeld ‘terrorist’ aan zich verbonden krijgt. Of een bejaarde vrouw met een lichamelijke handicap die als financiële last voor de staat bestempeld wordt. Hoe meer zulke beperkende ideeën zich verspreiden, hoe meer deze personen vervreemden van de samenleving, omdat het voor hen moeilijker is om mee te draaien op de arbeidsmarkt en in het sociale leven.

Wat kunnen we eraan doen om deze labels te bestrijden? Hoe creëren we meer begrip in onze omgeving en hoe kunnen we elkaar weer puur als mensen zien? Dit zijn de vraagstukken van waaruit de Mensenbieb is ontstaan. Door het uitlenen van ‘levende’ boeken zet de Mensenbieb een intercultureel dialoog opgang. De levende boeken zijn mensen die in hun dagelijks leven veel te maken hebben met labels en vooroordelen. Hun boektitel benoemt  de labels waar zij aan verbonden zijn. De lezer kiest een titel uit en gaat vervolgens met het levende boek in gesprek. In zo’n dialoog vertelt het ‘boek’ zijn of haar verhaal en kan de lezer vragen stellen, maar andersom kan het boek ook wat van de lezer leren. Op deze manier krijgen mensen de kans om meer begrip en empathievoor elkaar te ontwikkelen, om dichter bij elkaar komen, en hun denkkaders te vergroten. In de Mensenbieb maken labels plaats voor echte mensen.

Het campagneteam staat te trappelen

Het campagneteam staat te trappelen

Het is een levendige boel bij de Mensenbieb, de afgelopen weken sluiten steeds meer vrijwilligers zich aan bij het campagneteam. Het opzetten van een crowdfundingcampagne blijkt een grote klus. Inmiddels zijn 15 mensen bezig met het uitwerken van de strategie, het bouwen van de website, het schrijven van teksten en het maken en verzamelen van beeldmateriaal. Nog een paar dagen, dan gaan we live!

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte

Wil je graag weten waar en wanneer er weer een evenement met de Mensenbieb is? Blijf dan op de hoogte door je in te schrijven voor de nieuwsbrief en/of de Mensenbieb te volgen via Facebook of Twitter.

You have Successfully Subscribed!